ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
184
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
مر كوشت را و تنهء ركها را و باز اكر اين اخلاط هم بكميت بسيار بوند « 1 » و هم بكيفيت لذاع « 2 » حالى افتد مر ركها را ماننده آماس خونى كه از خونى « 3 » لذاع آمذه بوذ آن بيشين را اعيا تمدّدى خوانند و « 4 » ديكر را اعيا قروحى و سه ديكر را اعيا ورمى خوانند « 5 » . اكنون اكر خون بفزايذ ركها بركردذ و درد سر خيزد و اندامها « 6 » سوختن كيرذ و نبض عظيم كردذ و جشمها سرخ كردد « 7 » ( f . 150 ) و رنك روى و آن همه تن سرخ شوذ و سوزان بوذ و اعيا تمددى يا اعيا ورمى بديد آيذ و خواب بسيار شوذ و حالى بديذ آيذ مانندهء سبات و ركها بجهارسو بجستن گيرذ و مزه دهان شيرين كردذ و آب بيشين سطبر كردذ و سرخ و خداوندش را دمّل و خارش بسيار شود و نزلهاى تر « 8 » كرم بسيار شوذ و درد جشم « 9 » و حالى مانندهء خناق و خيرخير از بينى و دهان و بآروگ « 10 » خون ايذ و آن جايهاى « 11 » كه از وى خون بركيرند بحجامت يا برك زدن خارش كيرذ و وقت فصل بهار بوذ و اين عارضهها بيشتر « 12 » مر كوذكان را افتد « 12 » و آنكسها را « 13 » كه كوشت و انكور و خرما و انجير بسيار خورده بوند « 14 » و اين از قبل آن بوذ كه طبع كوذكان كرم بوذ و تر و خون بدين مزاج و بدين سال بسيار بوذ و اين غذاها « 15 » مولد خوناند .
--> ( 1 ) - ف : بوذ ( 2 ) - ب ه : كزنده ( 3 ) - ف : از خون ( 4 ) - افزوده . اين ( 5 ) - ف : « خوانند » ندارد ( 6 ) - ف : اعضا ( 7 ) - ف : شوذ ( 8 ) - ف : « تر » ندارد ( 9 ) - ب ه : و زكام كرم ، صح ( 10 ) - ب ه : يعنى بن دندان . ف : ياروك ( 11 ) - ف : و ان جايها را ( 12 - 12 ) - ف : كودكان را بوذ ( 13 ) - ف : « را » ندارد ( 14 ) - ب ه : و سيكى شيرين و كسروانى و سبندانى و ميبخته و مانند اين ، صح . م : ياسيكى شيرين و كسوانى و سپندانى . ( 15 ) - ب ه : كى بكفتم